Η απάτη με υπολογιστή, γνωστή και ως ηλεκτρονική απάτη η οποία αποτελεί μια από τις μορφές εμφάνισης του ηλεκτρονικού εγκλήματος ή αλλιώς κυβερνοεγκλήματος, αποτελεί ιδιώνυμο ποινικό αδίκημα, σε σχέση με τη βασική μορφή της απάτης του άρθρου 386 του ποινικού κώδικα. Και ναι μεν θίγει το έννομο αγαθό της περιουσίας, ως κοινή απάτη, πλην όμως δεν εμπεριέχει όλα τα στοιχεία της νομοτυπικής μορφής του βασικού εγκλήματος της απάτης, όπως για παράδειγμα το στοιχείο της εξαπάτησης το οποίο εκλείπει στο αδίκημα της απάτης με υπολογιστή, δοθέντος ότι δεν υπάρχει αποδέκτης της «ψευδούς» παράστασης γεγονότων ως αληθινών, όπως απαιτείται στο αδίκημα της κοινής απάτης. Έτσι, στο αδίκημα της απάτης με υπολογιστή, η πράξη της εξαπάτησης αντικαθίσταται με ενέργειες επέμβασης σε ηλεκτρονικό υπολογιστή όπου με τη συγκεκριμένη πράξη επέρχεται η περιουσιακή ζημία του παθόντος.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 386Α § 1 άρθρο του Ποινικού κώδικα – Απάτη με υπολογιστή:
«Όποιος, με σκοπό να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος, βλάπτει ξένη περιουσία, επηρεάζοντας το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας επεξεργασίας δεδομένων υπολογιστή: α) με τη μη ορθή διαμόρφωση προγράμματος υπολογιστή, β) με τη χωρίς δικαίωμα παρέμβαση σε πληροφοριακό σύστημα, γ) με τη χρησιμοποίηση μη ορθών ή ελλιπών ψηφιακών δεδομένων υπολογιστή, ιδίως δεδομένων αναγνώρισης της ταυτότητας, δ) με τη χωρίς δικαίωμα εισαγωγή, αλλοίωση, διαγραφή, μετάδοση ή εξάλειψη ορθών ψηφιακών δεδομένων υπολογιστή, ιδίως ψηφιακών δεδομένων αναγνώρισης της ταυτότητας, ή ε) με τη χωρίς δικαίωμα αξιοποίηση λογισμικού προορισμένου για τη μετακίνηση χρημάτων ή νομισματικής αξίας τιμωρείται με φυλάκιση, και αν η ζημία που προξενήθηκε είναι ιδιαίτερα μεγάλη, με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών και χρηματική ποινή. Αν η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συνολικά το ποσό των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή».
Όποιος κατασκευάζει, διαθέτει ή κατέχει πρόγραμμα ή πληροφοριακό σύστημα που προορίζεται για τη διάπραξη του εγκλήματος της παρ. 1 τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη και χρηματική ποινή. Απαλλάσσεται από κάθε ποινή όποιος καταστρέφει με δική του θέληση το παραπάνω πρόγραμμα ή πληροφοριακό σύστημα πριν το χρησιμοποιήσει για τη διάπραξη του εγκλήματος της παρ. 1.
Αν η απάτη με υπολογιστή στρέφεται άμεσα κατά του νομικού προσώπου του Ελληνικού Δημοσίου, των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συνολικά το ποσό των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών και χρηματική ποινή έως χίλιες (1.000) ημερήσιες μονάδες. Η πράξη αυτή παραγράφεται μετά είκοσι (20) έτη».
Το εν λόγω έγκλημα της πρώτης παραγράφου του άρθρου 386Α του Ποινικού Κώδικα βάλει κατά της περιουσίας και του συνόλου των οικονομικών στοιχείων του παθόντος. Το αρχικό βλαπτικό αποτέλεσμα από την πράξη του δράστη εν προκειμένω, έγκειται στον επηρεασμό του αποτελέσματος μιας διαδικασίας επεξεργασίας δεδομένων υπολογιστή και όχι απλώς στον επηρεασμό των στοιχείων του υπολογιστή.
Κομβικό σημείο για τη στοιχειοθέτηση της εν λόγω διάταξης ως αναφέρθηκε και ανωτέρω αποτελεί ο επηρεασμός του αποτελέσματος της επεξεργασίας δεδομένων. Ως τρόποι επηρεασμού του αποτελέσματος λογίζονται οι κάτωθι:
Η μη ορθή διαμόρφωση προγράμματος (εκπόνηση ενός νέου ολικά ή μερικά προγράμματος, με την αλλοίωση του ήδη υπάρχοντος προγράμματος ή με την απόκρυψη δεδομένων).
Η χωρίς δικαίωμα παρέμβαση στη λειτουργία προγράμματος ή συστήματος (στην προκείμενη περίπτωση εν αντιθέσει με τα ανωτέρω όπου η μη ορθή διαμόρφωση είναι μόνιμη, πρόκειται για συγκεκριμένη εισαγωγή ορθών εξωτερικών δεδομένων ήτοι μιλάμε για παροδική μη ορθή επεξεργασία).
Η χωρίς δικαίωμα εισαγωγή, αλλοίωση, διαγραφή, ή εξάλειψη δεδομένων υπολογιστή, ιδίως δεδομένων αναγνώρισης ταυτότητας (ο δράστης εισάγει μεν ελαττωματικά εξωτερικά δεδομένα, αλλά συγχρόνως δεν επεμβαίνει καθόλου στο πρόγραμμα του υπολογιστή).
Η χρησιμοποίηση μη ορθών είτε ελλιπών δεδομένων ιδίως δεδομένων αναγνώρισης της ταυτότητας (στην εν λόγω περίπτωση ο δράστης εισάγει ελαττωματικά εξωτερικά δεδομένα, αλλά και επεμβαίνει στο πρόγραμμα είτε μόνιμα είτε παροδικά).
Η πλέον γνωστή και συχνά συναντώμενη στην πράξη μορφή ηλεκτρονικής απάτης αποτελεί το λεγόμενο ψάρεμα «Phishing». Στις περιπτώσεις αυτές, η διοργάνωση του εγκλήματος της απάτης τελείται είτε με αποστολή απατηλών email ή SMS (smishing) που προσποιούνται τράπεζες ή γνωστές εταιρείες (π.χ. Courier, Netflix), ζητώντας από τον χρήστη να συνδεθεί σε ψεύτικη σελίδα και να εισάγει κωδικούς e-banking ή στοιχεία κάρτας, είτε με διάφορες άλλες μεθόδους, οι δράστες συνομιλούν με το θύμα παριστάνοντας τους υπαλλήλους τραπεζών είτε υπαλλήλους του Υπουργείου Οικονομικών είτε εμφανίζονται ως λογιστές και τους καθοδηγούν σε γνωστοποίηση προσωπικών δεδομένων τραπεζών ή κωδικών ή και σε καθοδήγηση ανάληψης χρημάτων από κάποιο ΑΤΜ, προκειμένου να προβούν σε κλωνοποίηση τραπεζικών καρτών «skimming»
Αναφορικά με την υποκειμενική υπόσταση απαιτείται δόλος, ενώ αρκεί και ο ενδεχόμενος. Επομένως θα τιμωρηθεί ο δράστης που εισάγει αναληθή στοιχεία χωρίς να είναι βέβαιος για την αναλήθεια τους, αλλά αποδέχεται το ενδεχόμενο να είναι αυτά αληθή.
Έτσι, ο δράστης των παραπάνω αδικημάτων τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως πέντε (5) έτη. Ωστόσο, όταν η προξενηθείσα ζημία είναι άνω των 120.000 ευρώ, η πράξη λαμβάνει πλέον κακουργηματική μορφή και η απειλούμενη ποινή λαμβάνει πλαίσιο από 5 έως 10 έτη.
Κατά την παράγραφο 2 του άρθρου 386Α του Ποινικού Κώδικα, με φυλάκιση έως 2 έτη και χρηματική ποινή τιμωρείται όποιος κατασκευάζει, διαθέτει ή κατέχει πρόγραμμα ή πληροφοριακό σύστημα το οποίο προορίζεται για τη διάπραξη των ανωτέρω στην παράγραφο 1 του άρθρου 386Α αδικημάτων.
Ωστόσο «κατασκευαστής» του προγράμματος – δράστης απαλλάσσεται από κάθε ποινή στην περίπτωση που καταστρέψει με δική του βούληση το πρόγραμμα ή το πληροφοριακό σύστημα αυτό.
Τέλος κατά την Τρίτη παράγραφο του άρθρου 386Α του Ποινικού Κώδικα, όταν το έγκλημα της απάτης με υπολογιστή στρέφεται κατά του Δημοσίου ή των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η προκληθείσα ζημία είναι άνω των 120.000 ευρώ, επιβάλλεται κάθειρξη από 10 έως 20 έτη και χρηματική ποινή 1.000 ημερήσιες μονάδες.
Το δικηγορικό μας γραφείο, με τη μακροσκελή διαχείριση ποινικών υποθέσεων απάτης κακουργηματικής ή πλημμεληματικής φύσεως, με τους έμπειρους και εξειδικευμένους συνεργάτες που το πλαισιώνουν και με επικεφαλής την ποινικολόγο Αναστασία Β. Κερχανατζίδου, υπ Διδάκτωρ Ποινικού Δικαίου, αναλαμβάνει υπεύθυνα και αξιόπιστα υποθέσεις απάτης. Στόχος μας είναι η χάραξη μιας σωστής και άρτιας υπερασπιστικής γραμμής προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφύλαξη και πιστή τήρηση των δικαιωμάτων του διωκόμενου προσώπου και η αποφυγή άδικων ή άστοχων αποφάσεων σε βάρος του. Ταυτόχρονα, μεριμνούμε και για τη δικαίωση του παθόντος, δια της σύνταξης μηνύσεως – εγκλήσεως για το αδίκημα της απάτης, παριστάμενοι για την υποστήριξη της κατηγορίας και της ενδεχόμενης μελλοντικής διεκδίκησης σχετικής αποζημίωσης. Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα τηλέφωνα 211 0131115, 212 8107058, 210 5155994, , 6959406687 ή στο email: info@kerchanatzidou-law.gr.
Η απάτη με υπολογιστή, γνωστή και ως ηλεκτρονική απάτη η οποία αποτελεί μια από τις μορφές εμφάνισης του ηλεκτρονικού εγκλήματος ή αλλιώς κυβερνοεγκλήματος, αποτελεί ιδιώνυμο ποινικό αδίκημα, σε σχέση με τη βασική μορφή της απάτης του άρθρου 386 του ποινικού κώδικα. Και ναι μεν θίγει το έννομο αγαθό της περιουσίας, ως κοινή απάτη, πλην όμως δεν εμπεριέχει όλα τα στοιχεία της νομοτυπικής μορφής του βασικού εγκλήματος της απάτης, όπως για παράδειγμα το στοιχείο της εξαπάτησης το οποίο εκλείπει στο αδίκημα της απάτης με υπολογιστή, δοθέντος ότι δεν υπάρχει αποδέκτης της «ψευδούς» παράστασης γεγονότων ως αληθινών, όπως απαιτείται στο αδίκημα της κοινής απάτης. Έτσι, στο αδίκημα της απάτης με υπολογιστή, η πράξη της εξαπάτησης αντικαθίσταται με ενέργειες επέμβασης σε ηλεκτρονικό υπολογιστή όπου με τη συγκεκριμένη πράξη επέρχεται η περιουσιακή ζημία του παθόντος.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 386Α § 1 άρθρο του Ποινικού κώδικα – Απάτη με υπολογιστή:
Το εν λόγω έγκλημα της πρώτης παραγράφου του άρθρου 386Α του Ποινικού Κώδικα βάλει κατά της περιουσίας και του συνόλου των οικονομικών στοιχείων του παθόντος. Το αρχικό βλαπτικό αποτέλεσμα από την πράξη του δράστη εν προκειμένω, έγκειται στον επηρεασμό του αποτελέσματος μιας διαδικασίας επεξεργασίας δεδομένων υπολογιστή και όχι απλώς στον επηρεασμό των στοιχείων του υπολογιστή.
Κομβικό σημείο για τη στοιχειοθέτηση της εν λόγω διάταξης ως αναφέρθηκε και ανωτέρω αποτελεί ο επηρεασμός του αποτελέσματος της επεξεργασίας δεδομένων. Ως τρόποι επηρεασμού του αποτελέσματος λογίζονται οι κάτωθι:
Η πλέον γνωστή και συχνά συναντώμενη στην πράξη μορφή ηλεκτρονικής απάτης αποτελεί το λεγόμενο ψάρεμα «Phishing». Στις περιπτώσεις αυτές, η διοργάνωση του εγκλήματος της απάτης τελείται είτε με αποστολή απατηλών email ή SMS (smishing) που προσποιούνται τράπεζες ή γνωστές εταιρείες (π.χ. Courier, Netflix), ζητώντας από τον χρήστη να συνδεθεί σε ψεύτικη σελίδα και να εισάγει κωδικούς e-banking ή στοιχεία κάρτας, είτε με διάφορες άλλες μεθόδους, οι δράστες συνομιλούν με το θύμα παριστάνοντας τους υπαλλήλους τραπεζών είτε υπαλλήλους του Υπουργείου Οικονομικών είτε εμφανίζονται ως λογιστές και τους καθοδηγούν σε γνωστοποίηση προσωπικών δεδομένων τραπεζών ή κωδικών ή και σε καθοδήγηση ανάληψης χρημάτων από κάποιο ΑΤΜ, προκειμένου να προβούν σε κλωνοποίηση τραπεζικών καρτών «skimming»
Αναφορικά με την υποκειμενική υπόσταση απαιτείται δόλος, ενώ αρκεί και ο ενδεχόμενος. Επομένως θα τιμωρηθεί ο δράστης που εισάγει αναληθή στοιχεία χωρίς να είναι βέβαιος για την αναλήθεια τους, αλλά αποδέχεται το ενδεχόμενο να είναι αυτά αληθή.
Έτσι, ο δράστης των παραπάνω αδικημάτων τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως πέντε (5) έτη. Ωστόσο, όταν η προξενηθείσα ζημία είναι άνω των 120.000 ευρώ, η πράξη λαμβάνει πλέον κακουργηματική μορφή και η απειλούμενη ποινή λαμβάνει πλαίσιο από 5 έως 10 έτη.
Κατά την παράγραφο 2 του άρθρου 386Α του Ποινικού Κώδικα, με φυλάκιση έως 2 έτη και χρηματική ποινή τιμωρείται όποιος κατασκευάζει, διαθέτει ή κατέχει πρόγραμμα ή πληροφοριακό σύστημα το οποίο προορίζεται για τη διάπραξη των ανωτέρω στην παράγραφο 1 του άρθρου 386Α αδικημάτων.
Ωστόσο «κατασκευαστής» του προγράμματος – δράστης απαλλάσσεται από κάθε ποινή στην περίπτωση που καταστρέψει με δική του βούληση το πρόγραμμα ή το πληροφοριακό σύστημα αυτό.
Τέλος κατά την Τρίτη παράγραφο του άρθρου 386Α του Ποινικού Κώδικα, όταν το έγκλημα της απάτης με υπολογιστή στρέφεται κατά του Δημοσίου ή των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η προκληθείσα ζημία είναι άνω των 120.000 ευρώ, επιβάλλεται κάθειρξη από 10 έως 20 έτη και χρηματική ποινή 1.000 ημερήσιες μονάδες.
Το δικηγορικό μας γραφείο, με τη μακροσκελή διαχείριση ποινικών υποθέσεων απάτης κακουργηματικής ή πλημμεληματικής φύσεως, με τους έμπειρους και εξειδικευμένους συνεργάτες που το πλαισιώνουν και με επικεφαλής την ποινικολόγο Αναστασία Β. Κερχανατζίδου, υπ Διδάκτωρ Ποινικού Δικαίου, αναλαμβάνει υπεύθυνα και αξιόπιστα υποθέσεις απάτης. Στόχος μας είναι η χάραξη μιας σωστής και άρτιας υπερασπιστικής γραμμής προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφύλαξη και πιστή τήρηση των δικαιωμάτων του διωκόμενου προσώπου και η αποφυγή άδικων ή άστοχων αποφάσεων σε βάρος του. Ταυτόχρονα, μεριμνούμε και για τη δικαίωση του παθόντος, δια της σύνταξης μηνύσεως – εγκλήσεως για το αδίκημα της απάτης, παριστάμενοι για την υποστήριξη της κατηγορίας και της ενδεχόμενης μελλοντικής διεκδίκησης σχετικής αποζημίωσης. Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα τηλέφωνα 211 0131115, 212 8107058, 210 5155994, , 6959406687 ή στο email: info@kerchanatzidou-law.gr.